O'zbekiston Madaniyati
O'zbekiston madaniyati-Buyuk ipak yo'li yo'llarida yasalgan ko'p asrlik, yorqin qotishma. Bu buyuk olimlar, ustalar va shoirlarning merosi bo'lib, ularning an'analari har bir shahar, mahalla (mahalla) va oilada saqlanib qolgan.
1. Milliy Madaniyat ustunlari: an'analar va qadriyatlar
O'zbekiston jamiyati chuqur an'analarga asoslangan bo'lib, ularda alohida o'rin egallaydi:
Mehmondo'stlik (Mehmondстst)): bu o'zbek mentalitetining asosidir. Uydagi mehmon Xudoning xabarchisi hisoblanadi. Mehmondo'stlik saxovatli dastarxonda (ziyofatda), majburiy choy ziyofatida va eng sharafli joylar oqsoqollarga ajratilgan o'tirish tartibiga alohida e'tibor berishda namoyon bo'ladi.
Oqsoqollarni hurmat qilish va Mahalla: katta avlodni hurmat qilish shartsiz qonundir.ehmondo'stlik (Mehmondстst)): bu o'zbek mentalitetining asosidir. Uydagi mehmon Xudoning xabarchisi . Mehmondo'stlik saxovatli dastarxonda (ziyofatda), majburiy choy ziyofatida va eng sharafli joylar oqsoqollarga ajratilgan o'tirish tartibiga alohida e'tibor berishda namoyon bo'ladi.
Oqsoqollarni hurmat qilish va Mahalla: katta avlodni hurmat qilish shartsiz qonundir. Ijtimoiy hayot mahalla atrofida joylashgan bo'lib, u jamoaviy an'analar, axloq va o'zaro yordamning qo'riqchisi bo'lib xizmat qiladi.
Navro'z bayrami: yangilanish va qayta tug'ilish ramzi bo'lgan qadimiy bahorgi tengkunlik bayrami. Uning Markaziy marosimi — bu birlik va umid ramziga aylanadigan muqaddas sumalak taomini (unib chiqqan bug'doydan tayyorlangan shirin makaron) tayyorlash.
2. San'at, hunarmandchilik va hayot estetikasi
O'zbekiston YUNESKO ro'yxatiga kiritilgan boy nomoddiy merosi bilan mashhurNavro'z bayrami: yangilanish va qayta tug'ilish ramzi bo'lgan qadimiy bahorgi tengkunlik bayrami. Uning Markaziy marosimi — bu birlik va umid ramziga aylanadigan muqaddas sumalak taomini (unib chiqqan bug'doydan tayyorlangan shirin makaron) tayyorlash.
2. San'at, hunarmandchilik va hayot estetikasi
O'zbekiston YUNESKO ro'yxatiga kiritilgan boy nomoddiy merosi bilan mashhur:
To'qimachilik san'ati: O'zbekiston ikat (atlas va adras) kabi afsonaviy matolarning vatani bo'lib, ular noyob, murakkab qo'lda ip bo'yash texnikasi bilan ajralib turadi. Ushbu matolar maqom va ta'mning ramzi hisoblanadi.
Keramika va rasm: har bir keramika maktabi (Rishton, Gijduvan) o'ziga xos naqsh va ranglar palitrasiga ega. Gerat va Samarqandda gullab-yashnagan miniatyura san'ati nafis kitob illyustratsiyasi va devor rasmlari ko'rinishida yashashni davom ettirmoqda.
Milliy kostyum: madaniyatning ajralmas qismi. Erkaklar chapanasi (kviling xalat) va ayollar liboslari an'anaviy bosh kiyim — do'ppi (doppi) bilan birgalikda mintaqaviy xususiyatlar va maqomni aks ettiradi.
Musiqa va raqs: Shashmaqomning klassik san'ati va mintaqaviy raqs maktablari (Buxoro, Xorazm, Farg'ona), ularning har biri o'ziga xos temperament va plastmassaga ega.
3. Gastronomiya: palov madaniy kod sifatida
O'zbek oshxonasi nafaqat oziq-ovqat, balki tarix va urf-odatlarni aks ettiruvchi marosimdir.
Palov (oshi palov): YUNESKOning nomoddiy merosi ro'yxatiga kiritilgan asosiy taom.usiqa va raqs: Shashmaqomning klassik san'ati va mintaqaviy raqs maktablari (Buxoro, Xorazm, Farg'ona), ularning har biri o'ziga xos temperament va plastmassaga ega.
3. Gastronomiya: palov madaniy kod sifatida
O'zbek oshxonasi nafaqat oziq-ovqat, balki tarix va urf-odatlarni aks ettiruvchi marosimdir.
Palov (oshi palov): YUNESKOning nomoddiy merosi ro'yxatiga kiritilgan asosiy taom. Bu nafaqat oshpazlik asari, balki jamiyat va boylikning ramzi bo'lgan tantanali elementdir.
Muqaddas non (non): muqaddas ma'noga ega tortilla. Uni yuzini pastga qaratib qo'yish mumkin emas va ketayotgan odam uning qaytishini kutadigan tishlashi kerak.
O'zbekiston madaniyati chuqur an'anaviy bo'lib, dunyoga ochiq bo'lib, qadimiy donolik va rivojlanish istagini o'zida mujassam etgan Ilhom manbai bo'lib qolmoqda.