O'zbekiston tarixi
O'zbekiston tarixi-bu qadimiy tsivilizatsiyalar, buyuk imperiyalar va madaniy davrlar haqidagi hayajonli hikoya. Markaziy Osiyoning qoq markazida, buyuk ipak yo'lining asosiy yo'nalishida joylashgan bu mintaqa ming yillar davomida buyuk siyosiy va madaniy voqealar sahnasi bo'lib kelgan.
I. qadimgi dunyo: tsivilizatsiyalar beshigi (miloddan avvalgi VIII asrgacha)
Zamonaviy O'zbekiston hududi sivilizatsiyaning eng qadimgi o'choqlaridan biri hisoblanadi.
Miloddan avvalgi e.Baqtriya, So'g'diyona va Xorazm kabi qudratli davlatlar bu erda gullab-yashnagan. Ushbu dehqonchilik va savdo markazlari birinchi jahon dini — zardushtiylikning tug'ilgan joyiga aylandi.Miloddan avvalgi e.Baqtriya, So'g'diyona va Xorazm kabi qudratli davlatlar bu erda gullab-yashnagan. Ushbu dehqonchilik va savdo markazlari birinchi jahon dini — zardushtiylikning tug'ilgan joyiga aylandi.
Fath davri: mintaqa Ahamoniylar fors imperiyasining bosqinidan omon qoldi va keyinchalik Iskandar Zulqarnayn tomonidan bosib olindi (miloddan avvalgi IV asr). Yunon ta'siri madaniy sintezga olib keldi, bu Kushon shohligining rivojlanishi va buddizmning tarqalishi uchun asos bo'ldi.
II. O'rta asrlarning oltin davri va madaniyatning gullab-yashnashi (VIII-XVI asrlar)
O'rta asrlar siyosiy notinchlikka qaramay, mintaqaning gullab-yashnagan davriga aylandi.
Arablar istilosi va islomlashtirish (VIII asr): arablarning kelishi o'zi bilan Islomni olib keldi, u hukmron dinga aylandi va Islom me'morchiligi va ilm-fanining rivojlanishiga asos soldi.
Somoniylar davri (IX–X asrlar): Buxoro Islom dunyosining intellektual va madaniy markaziga aylangan uyg'onish davri.
Amir Temur va Temuriylar imperiyasi (XIV–XV asrlar): eng yuqori ko'tarilish. Amir Temur (Tamerlan) imperiyasining poytaxti Samarqand ilm-fan, san'at va arxitektura bo'yicha jahon markaziga aylandi. Bu vaqt dunyoga Registon va Ulug'bek rasadxonasi kabi me'moriy durdonalarni taqdim etdi.
Shayboniylar (XVI asr): Shayboniylar hokimiyati o'rnatilishi bilan Buxoro, Xiva va keyinchalik Qo'qon xonliklarining gullab-yashnashi boshlanadi.
III.mir Temur va Temuriylar imperiyasi (XIV–XV asrlar): eng yuqori ko'tarilish. Amir Temur (Tamerlan) imperiyasining poytaxti Samarqand ilm-fan, san'at va arxitektura bo'yicha jahon markaziga aylandi. Bu vaqt dunyoga Registon va Ulug'bek rasadxonasi kabi me'moriy durdonalarni taqdim etdi.
Shayboniylar (XVI asr): Shayboniylar hokimiyati o'rnatilishi bilan Buxoro, Xiva va keyinchalik Qo'qon xonliklarining gullab-yashnashi boshlanadi.
III. Xonliklar davri va Rossiya imperiyasiga kirish (XVII-XIX asrlar)
XVIII asrga kelib markazlashgan davlat zaiflashib, uchta yirik feodal tuzilmaga: Buxoro amirligi, Xiva va Qo'qon xonliklariga yo'l berdi.
Geosiyosiy o'zgarishlar: 19-asrda mintaqa Rossiya va Britaniya imperiyalari o'rtasidagi qarama-qarshilik maydoniga aylandi ("katta o'yin"). 1860-yillarga kelib, hududning katta qismi Turkiston general-gubernatorligi sifatida Rossiya imperiyasiga qo'shildi.
IV. XX asr: Sovet davri va Mustaqillik
Sovet davri (1917-1991): oktyabr inqilobidan so'ng O'zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi (O'zSSR) tashkil topdi. Ushbu davr sanoatlashtirish, dunyoviylashtirish va muhim ijtimoiy o'zgarishlarni keltirib chiqardi, ammo mafkuraviy nazorat va milliy an'analarni cheklash bilan birga keldi.
Mustaqillik (1991 yil 31 avgust): SSSR parchalanishi bilan O'zbekiston o'z mustaqilligini e'lon qilib, O'zbekiston Respublikasiga aylandi.Sovet davri (1917-1991): oktyabr inqilobidan so'ng O'zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi (O'zSSR) tashkil topdi. Ushbu davr sanoatlashtirish, dunyoviylashtirish va muhim ijtimoiy o'zgarishlarn